Peter Vandenabeele

Op een vraag van Serge, net even dit geantwoord, wat vermoedelijk voor meer mensen nuttig kan zijn als inzicht:

Wat ik doe is in de eerste 3 volledige jaren zelfstandigheid, telkens de eerste 3 kwartalen minimumbijdrage betalen en dan in december bijbetalen voor dat jaar. Dan weet je ongeveer hoeveel loon je jezelf als zaakvoerder hebt betaald of hoeveel winst je als eenmanszaak uit je zelfstandige activiteit zal halen. Dat mag perfect en dan kan je toch mooi optimaliseren (trouwens een ander weetje, als je snel bent, kan je ook teveel betaalde voorafbetalingen terugvragen, maar dat moet vóór het einde van het boekjaar of iets in die stijl ... zeker bij een bvba is dat zeer nuttig, want bij een ev. vereffening kort erna, is het dramatisch moeilijk om teveel betaalde voorafbetalingen terug te krijgen ...).

In elk geval wil je aan de Sociale zekerheid niet te weinig betalen (liever iets teveel) want eigenlijk betaal je de eerste 3 _volledige_ jaren dubbel (niet in dat jaar zelf, maar het jaar is een refertejaar voor 2 jaren). Het eerste volledige jaar kan zelfs een refertejaar zijn voor 2.75 jaren (2 jaren en 3 kwartalen) als je zelfstandige bent gestart in april, mei of juni van het jaar ervoor.

Weinig mensen snappen dit, maar wat je in refertejaar 1 verdient als zelfstandige is de referte voor 22% Sociale zekerheid voor:

* jaar 1 (22 %) (wordt pas in jaar 4 berekend)
* jaar 4 (22 %)
* jaar 0 (als het 3 kwartalen zijn, is dat dus 16.5%)

Dus, op wat je in je eerste refertejaar verdient, kan je tot 60% sociale zekerheid betalen (gespreid over enkele jaren).

Update 2008-06-20 : Serge schreef een mooie update (enfin ... het was de vriendelijke dame van het Sociaal Verzekeringsfonds [trouwens, dat is iets anders dan een Sociaal Secretariaat ... Soc. Verzekeringsfonds is voor de zelfstandige zelf, Sociaal Secretariaat is voor werkgevers in hun relatie met werknemers], waarin ze terecht de interpretatie verduidelijkt (citaat): "Hieruit afleiden dat men in 2007 dubbel betaalt is echter niet helemaal correct. Het is niet omdat een inkomen als berekeningsbasis dient voor 2 bijdragejaren, dat men “dubbel betaalt”." . Inderdaad, ik bedoelde niet dat men in 1 bepaald jaar "dubbel betaalt", maar we zijn het erover eens dat de eerste 3 jaren tellen als berekeningsbasis voor 2 jaren (en het eerste zelfs voor max. 2.75 jaren) en dus uiteindelijk wel met een maximale voet van 60% Sociale Zekerheidsbijdragen opleveren (gespreid over 2 a 3 jaar inderdaad)
Einde update

Kan dit kloppen ??? ja, want het inkomen van je _laatste_ drie jaren als zelfstandige (als je al minstens 3 volledige jaren erop had zitten), zijn _nooit_ een refertejaar voor berekening van Sociale Zekerheid en betaal je dus de facto 0% sociale zekerheid op.

Dat einde van je aaneengesloten blok van jaren zelfstandigheid kan veel eerder komen dan je pensioen ... zodra je minstens 1 volledig kwartaal (echt 3 volle maanden van de eerste dag van de eerste maand t.e.m. de laatste dag van de derde maand), minstens part-time (50%) werknemer bent, word je zelfstandige in bijberoep en start het hele spectakel met 3 refertejaren etc. weer van vooraf aan ...

Dus nog eens oplijsten hoeveel de feitelijk Sociale Zekerheidsbelasting op je loon bedraagt in de jaren zelfstandige:

jaar 0 (onvolledig jaar): 0% (is geen refertejaar)
jaar 1 (eerste volledig jaar): 44% tot 60.5% (2.0 tot 2.75 maal 22%)
jaar 2 (tweede volledig jaar): 44%
jaar 3 (derde volledig jaar): 44%
jaar 4 : 22%
jaar 5: 22%
...

jaar N-2: 0%
jaar N-1: 0%
jaar N: 0%

Als je het echt juist wil berekenen, is het wel geen 22% Sociale zekerheid, maar het
is (22/1.22)% = 18% want wat je betaalt als Sociale Zekerheidsbijdrage is zelf weer aftrekbaar van de belastbare basis voor berekening van sociale bijdrage. Het is juist om deze recursie op te lossen dat de staat dus het systeem heeft uitgevonden dat je eerst 3 jaar voorschotten betaalt en dan pas 3 jaar later, op basis van op dat moment bekende cijfers met terugwerkende kracht de sociale zekerheid voor de periode van drie jaar eerder correct berekent. En ook in de verdere jaren lost dit mechanisme dat de berekeningsbasis 3 jaar eerder is dan het huidige jaar, het probleem van de recursie op.

Een andere conclusie is uiteraard dat als je één sterk winstgevende activiteit afsluit (bijv. omdat je een goed draaiende firma verkoopt) en daarna iets nieuw start (met in de eerste jaren weinig winst of zelfs verlies), je best tussenin minstens een volledig kwartaal (dag 1 van maand 1 tot dag 31 van maand 3) als minstens part-time werknemer kan werken. In computertermen gezegd, moet je dus je state-machine bij de Sociale Zekerheid resetten (anders zal je in die startjaren van je nieuwe activiteit nog grote bedragen sociale zekerheid betalen gebaseerd op je grotere inkomsten uit de 3 jaren ervoor).

Meer info en een berekeningsmodule voor verschillende soorten belastingen en bijdragen kan je ook vinden op http://taximize.be (nog niet updated naar 2008).